Elit Basketbolcularda Akdeniz Diyeti Uyum Ölçeği ile Uyku Kalitesi Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Abstract

Bu çalışma, Türkiye'de 1. ve 2. ligde profesyonel basketbol sporu ile uğraşan 18 yaş ve üzeri basketbolcunun eğitim yeterliliklerini belirlemek; Beslenme kalitesi ve uyku kalitesi arasındaki farkın cinsiyetlere göre değerlendirilmesi amacıyla planlanmıştır. Çalışmaya Türkiye genelinde gönüllü olan 174 basketbolcu (97 kadın, 77 erkek) katılmıştır. Çevrimiçi çalışma ve yüz yüze görüşme teknikleri ile tamamlandı. Anket formülü demografik veriler, antropometrik ölçümler (vücut ağırlığı (VA), boy uzunluğu, vücut kütle indeksi (BKİ)), güncel durumu ve patlama ile ilgili veriler, 14 Maddeli Akdeniz Diyeti Uyum Ölçeği (MEDAS) ve Sporcu Uyku Ölçeği'ni (SUDA). Çalışma verileri SPSS 25 paket programı ile analiz edilmiştir. Basketbolcularda MEDAS erkeklerin puan ortalaması 8,45±2,27; özellikler ise 7,52±2,88 olarak saptanmış ve aradaki fark anlamlıdır (p=0,019). Bu diyet modeline göre basketbolcular diyete orta düzeyde uyum sağlamışlardır. SUDA puanları erkeklerde ortalama 38,48±7,61; kategoriler ise 40,76±8,28 olarak saptanmış, sırasıyla orta ve kötü düzeyde uyku kalitesine sahip oldukları tespit edilmiş ve aradaki fark bulunmamıştır. Hem erkek hem kadın basketbolcularda MEDAS ile SUDA ortalama değerleri arasında fark tespit edilememiştir (p>0,05). Çalışmada özellikle kadın basketbolcuların erkek basketbolculara kıyasla Akdeniz diyetine uyumlarının ve uyku kalitelerinin daha kötü düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Akdeniz Diyet modeli sonucunda elde edilen toplam puanlara göre; Basketbolcularda onun iki cinsiyette de besin alımlarının değerlerinin kanına varılmıştır. Sporcularda Akdeniz diyeti ile uyku koşulları arasında birleştirilecek daha fazla çalışmaya ihtiyaç bulunmaktadır.