Merkezileşme Ölçeği’nin Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Abstract

Çalışmanın amacı, Aiken ve Hage (1966) ile Hage ve Aiken (1967) tarafından geliştirilen Merkezileşme Ölçeği'ni Türkçeye uyarlamak ve söz konusu ölçeğin geçerlik ve güvenirlik analizini yapmaktır. Bu amaç doğrultusunda yapılan çalışma üç aşamada gerçekleştirilmiştir. İlk aşamada çeviri çalışmaları, ikinci aşamada geçerlik ile ilgili çalışmalar ve üçüncü aşamada ise güvenirlik ile ilgili çalışmalar yapılmıştır. Ölçeğin Türkçeye uyarlanmasında Brislin (1970) tarafından önerilen yöntem kullanılmıştır. Kapsam ve mantıksal geçerliğinin kontrolünde uzman görüşüne ve yapı geçerliği (faktör analizi) ile güvenirliğin kontrolü kapsamında yapılan analizlerde ise ölçeğin 316 kişiden oluşan bir örnekleme (200 kişi keşfedici faktör analizinde ve 116 kişi doğrulayıcı faktör analizinde) uygulanması neticesinde elde edilen verilerden faydalanılmıştır. Çalışma kapsamında yapılan analizlerde SPSS ve AMOS paket programları ile R programlama dili kullanılmıştır. Çalışmanın sonunda: Ölçeğin Türkçe versiyonunun üç boyutlu olduğu, her üç alt boyutun faktör yüklerinin 0,871-0,846, 0,851-0,816 ve 0,861-0,729 arasında toplandığı, uyum iyiliği değerlerinin yazındaki referans değerleri arasında yer aldığı, Cronbach’s alpha katsayısı değerinin 0,806 olduğu, güvenirlik için gerekli olan diğer istatistiki değerlerin daha önce yapılmış çalışmalar ile uyumlu olduğu tespit edilmiştir. Bu kapsamda Aiken ve Hage (1966) ile Hage ve Aiken (1967) tarafından geliştirilen Merkezileşme Ölçeği’nin soru maddelerinde herhangi bir değişiklik yapılmadan üç alt boyutlu olarak Türkiye’de sosyal bilimler alanında yapılacak çalışmalarda kullanılabileceği sonucuna ulaşılmıştır. Ancak ölçeğin örneklem verilerine uygunluğunun doğrulayıcı faktör analizi ile test edilmesinin uygun olacağı önerilmektedir.