Binalardaki temel tiplerinin bina maliyetine olan etkisinin araştırılması
Abstract
Bu tez çalışmasında Mersin İli Tarsus İlçesinde yapılan binalarda kullanılan temel tiplerinin yapı maliyeti ve yapının deprem güvenliğine olan etkileri incelenmiştir.Konut amaçlı üretilen 5 ayrı projenin mütemadi ve radye temelleri Sta4cad.v.13.1. programı ile modellenip analiz edilmiştir. Zemin gerilmeleri ve temel oturmaları incelenmiştir. Her bir projenin zemin sınıfına göre statik analizi yapılıp ayrıca projelerin demir, kalıp, beton asmolen metrajları çıkartılarak, maliyet hesabı yapılmıştır. Ayrıca çıkartılan metrajlardan 2016, 2017 2018 yıllarındaki yapı maliyetlerinde oluşan değişimler de göz önüne alınarak incelemeler yapılmıştır.Sonuç olarak radye temellerin, mütemadi ve tekil temellere göre hesaplamalarda daha güvenli bölgede kaldığı görülmektedir. 2016, 2017 ve 2018 yıllarındaki yapı maliyet artışları incelenmiştir. Bina taşıyıcı sistemlerindeki yıllara göre maliyet artışı 2018 ile 2017 arasında ortalama %32 2016; ile 2017 arasındaki maliyet farkı ortalama %17 olarak hesaplanmıştır.Statik hesaplara göre maliyet hesabı yapılmıştır. Yapılan hesaplamalarda radye temelin mütemadi temel ile arasındaki maliyet farkı ortalama %6 civarındadır. Radye temel maliyeti %6 civarında olacağı gibi, binada oluşacak büyük bir hasar durumunda bina masrafı %100 seviyelerine çıkabilmektedir. Bodrumlu binalarda temel tipi olarak mütemadi temel yerine radye temel sistemi daha fazla tercih edilmektedir. Radye temel sisteminin tercih edilmesinin sebebi bodrum kat zemin kısmına radye temel betonu döküldükten sonra başka işleme gerek duyulmamasıdır. Mütemadi temel yapıldığı zaman, mütemadi temelin çukurları toprak ile doldurulup sıkıştırılacak ve üzerine zemin betonu olarak 10-12 cm demirli beton kullanılmak zorunda kalınacaktır. Bu şekilde bodrumlu yapılarda radye temel ile mütemadi temel arasında maliyet farkı kalmamaktadır. Radye temel hem işçilik yönünden daha kolay hem de güvenilirliği yüksek olduğu için radye temel tercih edilmektedir.